Tháp Nhạn (Tuy Hoà- Phú Yên)

GOTOUR- Tháp Nhạn nằm bên bờ bắc sông Đà Rằng, gần quốc lộ 1A, thuộc thành phố Tuy Hòa, tỉnh Tuy Hòa, Đặc điểm: Tháp là nơi thờ phụng thần linh, có niên đại vào khoảng cuối thế kỷ 11, đầu thế kỷ 12. Tháp được xây dựng uy nghi trên một khu đất tương đối bằng phẳng gần đỉnh núi Nhạn.

Tháp có hình tứ giác với 4 tầng, càng lên cao càng thu nhỏ lại so với tầng dưới, nhưng vẫn theo phong cách tầng dưới. Tháp cao gần 25m, mỗi cạnh chân tháp dài 11m. Trên mặt tường tháp không có hoa văn trang trí. Vòm cửa giữa hình cung nhọn có hình đầu quái vật trên đỉnh. Ðây là một chóp tháp được kết hợp hài hòa giữa hai hình tượng chóp nón cùng với hình tượng Linga, một vật mà người Chăm thường thờ ở các tháp, nên chóp tháp ở đây tạc theo hình tượng Linga nhưng chưa có dạng hoàn chỉnh như những Linga ở Ponagar hoặc Ðà Nẵng và Quảng Nam.

Khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, chúng nã pháo làm cho đỉnh tháp và 3 góc tháp bị đổ về phía cửa tháp ở hướng đông. Do bị hư hại nhiều trong chiến tranh, vào cuối năm 1960 dưới chính quyền Ngụy, tỉnh Phú Yên cho tu bổ tháp, hàn gắn những chỗ bị nứt bên trong và ngoài tháp. Người ta dùng xi măng xây kín cả chân tháp.

Hiện nay trong tháp Nhạn không có bộ thờ và các tượng thờ. Phía sau tháp có một phiến đá lớn cao 1,30m, mỗi cạnh rộng 0,90m, dưới chân có chạm hình cánh sen. Dưới chân núi Nhạn về phía tây nam, ven bờ sông có một tảng đá khá bằng phẳng trên khắc 3 chữ cổ (dạng chữ Phạn) ta thường gặp ở các tấm bia trụ cột trong các tháp Chàm như ở Ponagar. Tảng đá cao 5m, rộng 5m. Chữ khắc ở khoảng 1/3 tảng đá. Có lẽ đây là thư tịch duy nhất ở khu vực tháp còn lưu lại. Tháp Nhạn tiêu biểu cho nghệ thuật kiến trúc của người Chăm ở vùng đất Phú Yên xưa.

Đứng giữa TP.Tuy Hòa (Phú Yên), du khách có thể phóng tầm mắt về phía núi Nhạn hay còn được gọi là "núi Bảo Tháp" hoặc "tháp Dinh" sừng sững xuyên qua bao thế kỷ như chứng minh sự kiên định của con người với thời gian.

Tháp nhạn, nơi chứa nhiều bí ẩn

Huyền thoại bà chúa khai sáng người Chăm

PV Người đưa tin bắt đầu cuộc hành trình tìm kiếm lời giải cho những huyền tích của ngôi tháp này bằng việc tìm gặp ông bạn tên T. đang công tác tại Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Phú Yên. Gặp tôi, gã tinh nghịch "ra giá": "Bia với đồ nhậu hải sản nhá, thế còn ít cho một kho huyền tích về núi Nhạn, tháp Chàm".

Ngồi bên bờ biển, sau khi đã "làm gọn" hai lon bia, T. bắt đầu câu chuyện. Theo T., muốn biết tháp Nhạn trước hết phải biết sự tích Thiên Y A Na, bởi mọi giá trị tâm linh đều có nguồn từ vị thánh này. Hiện có rất nhiều truyền thuyết về bà chúa được coi là có công khai sáng người Chăm nhưng có một sự tích được nhiều người thường xuyên nhắc tới: Xưa kia có hai vợ chồng tiều phu già không con, trồng rẫy dưa. Dưa chín, thường bị hái trộm. Rình rập mãi, một đêm ông lão bắt được thủ phạm. Khi biết được kẻ hái là một cô gái nhỏ xinh đẹp nhưng mồ côi, ông liền mang về nuôi. Không ngờ, cô gái ấy vốn là tiên nữ tên là Thiên Y A Na, vì lí do nào đó, phải giáng trần!.

Một hôm, mưa lụt lớn, cảnh vật tiêu điều, khiến tiên nữ thêm nhớ cảnh tiên xưa, nhân thấy một khúc kì nam đang trôi dạt, cô bèn biến thân vào khúc cây ấy, để xuôi ra biển rồi tấp vào bờ biển một nước lân cận. Mùi hương từ khúc kì nam lan tỏa khắp nơi, khiến nhiều người đến xem, nhưng không một ai nhấc lên nổi. Thái tử nước ấy, nghe tin đồn tìm đến, rồi nhẹ nhàng vác khúc gỗ kia mang về cung. Đêm nọ, Thái tử thấy có bóng người lạ ẩn hiện từ khúc cây kì nam. Rình rập mấy đêm, thì chàng bắt được cô gái. Đành lòng, cô gái phải sống với Thái tử sau này sinh được một người con trai đặt tên là Tri và một người con gái đặt tên là Quí.

Thời gian trôi qua, bỗng ngày nọ Thiên Y A Na nhớ cảnh cũ người xưa, bèn dắt hai con nhập vào khúc kì nam, vượt biển trở về cố quốc. Thấy dân chúng ở Đại An hãy còn thật thà, chất phác; bà liền đem những gì học được ở quê chồng, như phép tắc, lễ nghi ra chỉ dạy và dạy cả những việc như cày cấy, kéo sợi dệt vải... để người dân quê mình biết cách mưu sinh. Ít lâu sau, một con chim hạc từ trên mây cao bay xuống, rước bà và hai con về cõi tiên. Nhớ ơn đức, nhân dân địa phương cùng nhau xây tháp, tạc tượng phụng thờ. Bằng niềm tin, nhiều người đến đây khấn lễ đều cho rằng thánh mẫu rất linh thiêng, chỉ cần có lòng thành, niềm tin ắt cầu sẽ được.

Nói về truyền thuyết xung quanh việc xây dựng ngọn tháp trên núi Nhạn, T. cũng hào hứng không kém: Thuở ấy có ông Lương Phù Già (tức Lương Văn Chánh) giao tranh với quân Chiêm Thành. Chiến trường diễn ra ở phần đất thuộc TP.Tuy Hòa ngày nay. Quân của ông Phù Già đóng ở núi Nựu (Nựu Sơn), quân Chiêm đóng ở núi Nhạn để cố thủ. Giao tranh lâu ngày nhưng không phân thắng bại. Để tránh đổ máu gây tang tóc cho lương dân, hai bên giao ước với nhau sẽ cùng xây tháp, tháp của bên nào xây to hơn, nhanh hơn là bên đó thắng, bên kia phải rút quân khỏi phần đất Phú Yên. Địa điểm được hai bên lựa chọn là quân Chăm trên núi Nhạn, quân ông Phù Già trên núi Cổ Rùa, một phần nhô ra của núi Nựu.

Quân ông Phù Già cho quân lính chặt tre, chẻ thành sợi mỏng và đan thành những tấm như tấm phên, phất giấy, bôi sơn rồi ghép lại vào các rường cây thành ngôi tháp cao to đến trăm trượng, phải ngửa mặt mới trông thấy đỉnh, từ đầu chân tháp bên này ngó qua bên kia con người chỉ bằng hột bắp. Quân Chăm dốc toàn sức lực ngày đêm xây đắp cho đến khi sắp hoàn thành thì ngọn tháp của ông Phù Già đã hoàn thành, sừng sững một góc trời rất hoành tráng. Quân Chăm đành phải chấp nhận thua cuộc.

Tháp nhạn, nơi chứa nhiều bí ẩn

Bí ẩn vật liệu xây tháp

Nói là vậy, nhưng cả tôi và T. đều bế tắc trước nghệ thuật tạo hình của tháp Nhạn, thân tháp có tạc tượng thần và những chiếc cột bằng gạch xếp chồng đều nhau thẳng như kẻ chỉ, tạo thành những đường gờ nhô ra để khi trông vào không có cảm giác nặng nề và đơn điệu của một hình khối đồ sộ. Vật liệu xây dựng tháp đều bằng gạch nung với nhiều kích cỡ khác nhau tùy theo vị trí của từng mảng tường, từng tầng tháp và được xếp liền khít, không thấy mạch hồ song kết dính rất vững chắc. Người ta khó mà biết được kích cỡ của từng viên gạch, nếu không nhờ vào những nơi bị sứt mẻ, bị ngã đổ.

Đem khúc mắc đi tìm hiểu, được TS. Trần Long, Đại học KHXH&NV (Đại học Quốc gia TP.HCM) cho hay: "Rõ ràng là chất liệu duy nhất tính bằng đơn vị dùng để xây tháp nhưng các viên gạch được dùng mang trong nó quá nhiều bí ẩn. Cùng một kích thước nhưng những viên gạch được đúc thí nghiệm theo quy trình thủ công thông thường sẽ nặng hơn viên gạch Chăm cổ 1,3 lần. Độ bền chịu nén, độ dai va đập cùng những tính chất khác của gạch Chăm đều cao hơn gạch thông thường rất nhiều".

Mặc dù có nghiên cứu cho rằng, chất kết dính làm từ cây dầu rái nhưng theo TS. Long bí quyết làm thế nào để các chất liệu trên trở thành hỗn hợp kết dính thì hầu như chưa được phổ biến. Cũng theo lời những người thợ trùng tu tháp Nhạn, hiện nay họ phải dùng xi măng Nhật thay cho hỗn hợp kết dính cổ truyền này. Có người còn trông thấy một số thợ người Chăm nối các phiến đá có phương ngang theo kỹ thuật móc chữ T kết hợp đổ một thứ keo bí mật có độ kết dính cao vào; khi khô thì loại keo này cứng như sắt.

Ngoài ra, khi được hỏi, một số nhà khoa học cũng cho hay, độ kết dính giữa các viên gạch không chỉ do hỗn hợp kết dính mà còn do một kỹ thuật khác nữa - kỹ thuật mài chập. Các viên gạch được mài vào nhau đến khi mặt tiếp xúc thật khít và sau khi cho hỗn hợp kết dính vào giữa, người ta còn tiếp tục mài vài lần nữa để tạo sự kết dính hoàn toàn trên bề mặt các viên gạch. Như vậy, có thể xác đoán hỗn hợp kết dính đó phải là chất lỏng sền sệt giống như hồ hoặc keo lỏng. Có nhà nghiên cứu gọi đó là keo thực vật.

Dù chưa chính thức có lời giải cho công trình nghệ thuật xuyên thế kỷ này, nhưng theo TS. Trần Long, các tháp Chăm dọc miền Trung tọa lạc trên những đỉnh đồi cao, chung quanh có phong cảnh đẹp đẽ. Toàn cảnh tháp Chăm toát lên vẻ đẹp thanh thoát, tĩnh lặng. Tháp vừa là lăng mộ vừa là đền thờ thần và là nơi tiến hành các nghi lễ thần thánh. Tất cả những yếu tố đó cho thấy, tháp không chỉ là công trình kiến trúc tôn giáo nghệ thuật mà còn là hiện thân của triết lý giải thoát. Đó là không gian thiêng để con người từ biệt cõi trần, đi vào thế giới của đấng toàn năng.

Vịnh Vũng Rô- Huyền thoại tàu không số (Phú Yên)

GOTOUR-Vũng Rô, một trong những địa điểm lịch sử của con đường huyền thoại - đường Hồ Chí Minh trên biển. Vũng Rô, nơi có cảng biển tấp nập tàu thuyền, một bãi biển trải dài đẹp “mê hồn” đến lưng chừng đỉnh đèo, ai cũng phải trầm trồ ngạc nhiên trước bãi biển kỳ vĩ này 
Biển Vũng Rô (Đại Lãnh) được xếp vào một trong những bãi biển đẹp nhất Việt Nam. Nhiều du khách đến du lịch biển Vũng Rô đều có một nhận xét chung rằng trên gần 3.000km bờ biển Việt Nam chưa có bãi tắm nào sạch và xanh như Vũng Rô, bởi nơi đây còn nguyên sơ, cách xa khu dân cư, chưa bị ô nhiễm của nền công nghiệp. Bãi tắm Vũng Rô có cát trắng mịn, nước biển trong xanh nhìn rõ tận đáy, độ thoai thoải ra xa. Điều đặc biệt là chạy theo quốc lộ 1A trước khi ra biển, những dòng suối nước ngọt có nguồn từ trên núi chảy xuống quanh năm không cạn, mát lạnh và nằm ẩn mình trong rừng thùy dương xanh ngắt, tạo nên khung cảnh thật nên thơ.

Khung cảnh nên thơ thu hút du khách ở biển Vũng Rô

Buổi sáng ở biển Vũng Rô thật tĩnh mịch, yên ả, chỉ có tiếng hàng dương vi vu, sóng vỗ rì rào. Buổi trưa biển xanh đến "nhức mắt", nắng ngập tràn, bầu trời như cao thêm, tuyệt đẹp. Buổi chiều, biển chuyển sang màu xanh nhẹ, gió từ đại dương thổi vào mát rượi. Chiều xuống, cảnh núi non, biển cả thật thơ mộng, khiến lữ khách phải xao xuyến. Biển Vũng Rô bây giờ không chỉ là nơi nghỉ chân của nhiều chuyến xe trên chặng đường dài mà còn là điểm du lịch đang được các công ty du lịch tại TP.HCM, Nha Trang khai thác, xem như điểm tắm biển mới ở Khánh Hòa, rất thu hút du khách du lịch đến đây.

Vũng Rô non xanh nước biếc

Du lịch đến biển Vũng Rô mà không lên đèo Cả để nhìn toàn cảnh Vũng Rô và núi Đá Bia - Thạch Bi Sơn thì thật uổng công! Là một nhánh của dãy Trường Sơn, núi Đá Bia nhô hẳn ra biển Đông, kéo dài, tạo thành một bán đảo che chắn gió cho Vũng Rô. Bởi vậy, cảng Vũng Rô tuy rất sâu - nơi sâu nhất có thể tới 15, 16m - mà vẫn quanh năm sóng yên biển lặng. Trước năm 1975, đây từng là cảng quân sự, tiếp tế hậu cần cho hàng loạt căn cứ quân sự kéo dài tới 20km.Và cũng thật thú vị khi du khách còn biết rằng cũng chính nơi đây, Vũng Rô còn là một "bến cảng" tiếp nhận vũ khí, đạn dược và phương tiện chiến đấu khác từ miền Bắc gửi vào, chi viện cho chiến trường Quân khu 5. Biết bao tấn vũ khí, đạn dược, muối gạo, thuốc men đã bốc lên từ cảng Vũng Rô và vận chuyển trên đoạn đường này để đến tay các chiến sĩ giải phóng, các chiến sĩ tự vệ mật trong các căn cứ cách mạng và đô thị.

Ở Vũng Rô hiện còn xác một con tàu không số từ miền Bắc vào bị lộ. Các chiến sĩ ta đã tranh thủ bốc hết hàng, đặt bộc phá đánh đắm tàu, đặt thuốc nổ đánh sập cửa khoang, không cho địch cướp vũ khí còn lại ở trong khoang, sau khi đã chuyển một phần lên căn cứ.

Biển Vũng Rô vẻ đẹp kỳ vĩ

Không phải ngẫu nhiên mà Tổ chức Du lịch thế giới đã đánh giá Đại Lãnh, Vũng Rô (nằm trong cụm du lịch liên hoàn Văn Phong - Đại Lãnh - Vũng Rô) là một trong những thắng cảnh nghỉ ngơi đẹp nhất khu vực châu Á và Viễn Đông, vượt xa biển Phuket (Thái Lan) và có thể so sánh với những thắng cảnh tuyệt vời khác trên thế giới.

Ngọn Núi "Thiên Lôi" ở Tuy Hoà

GOTOUR-Nằm ở độ cao 391m quanh năm mây phủ, chơi vơi giữa cánh đồng Tuy Hòa - Phú Yên, núi Chóp Chài thường xuyên hứng chịu những trận dông sét tóe lửa. Hơn 100 người sinh sống, làm việc trên núi Chóp Chài thì quá nửa đã bị Thiên Lôi đánh hụt.

Nằm gần trung tâm TP Tuy Hòa, do có độ cao và mặt bằng rộng, đỉnh núi Chóp Chài không chỉ được đặt trạm ra-đa tầm xa mà còn là nơi làm việc của Công an Phú Yên, bộ phận thu phát sóng của Trung tâm Truyền hình Việt Nam (VTV Phú Yên), Đài Phát thanh - Truyền hình (PT-TH) và VNPT Phú Yên.

Núi "Thiên lôi”

Người dân Tuy Hòa thường gọi Chóp Chài là núi “trời đánh” vì mỗi năm, có ít nhất 15 trận sét tóe lửa ở đây. Xây dựng được 8 năm nhưng bộ đếm sét tại ăng-ten của VTV Phú Yên và Đài PT-TH Phú Yên đã nhảy lên con số 47 lần. Đó là chưa kể những trận sét đánh vào ăng-ten của Trạm Ra-đa Chóp Chài hay của VNPT Phú Yên cũng như hệ thống điện dẫn lên núi.

“Chỉ từ đầu mùa mưa (tháng 8) đến nay, đã có 7 trận sét đánh vào trụ ăng-ten nhà đài và 6 trận vào hệ thống điện. Chóp Chài như ngôi nhà thứ hai của thiên lôi. Đi đâu thì đi nhưng cứ đầu mùa mưa, thiên lôi lại quay về đây để làm khổ anh em tôi” - kỹ sư Đặng Rõ, Phó Phòng Kỹ thuật VTV Phú Yên, đùa.

Theo các cán bộ, chiến sĩ đang sống và làm việc tại đỉnh núi Chóp Chài, máy móc ở đây bị thiệt hại nặng khi sét đánh vào hệ thống điện dẫn từ chân núi lên. “Mỗi thiết bị máy móc đều có hệ thống chống sét từ 1 đến 3 tầng được gắn nơi nguồn điện cung cấp nhưng khi sét đánh trúng đường dây điện thì không thiết bị nào chịu nổi” - kỹ sư Nguyễn Văn Nam, kỹ thuật viên Đài PT-TH Phú Yên, cho biết.

Chỉ cho chúng tôi xem một máy phát sóng FM vừa bị sét đánh, lớp vỏ thép dày hơn 1 cm dùng bọc máy thủng một lỗ bằng đầu đũa, kỹ sư Nam giải thích: “Với cường độ này, nếu 1.000 người xếp hàng đứng gần nhau chỗ máy phát sóng thì sét sẽ đánh xuyên qua từ người đầu đến người cuối. Mỗi năm, VTV Phú Yên cũng như Đài PT-TH Phú Yên đều “hiến tế” từ 1 đến 2 máy phát sóng cho thiên lôi” - anh Nam nhún vai.

Kỹ sư Đinh Văn Hùng, công tác tại Đài PT-TH Phú Yên, người có nhiều năm nghiên cứu sét ở Chóp Chài, cho rằng đỉnh núi này như là nơi thu sét của cả TP Tuy Hòa và những huyện lân cận như Tuy An, Phú Hòa. Nằm chênh vênh giữa cánh đồng Tuy Hòa, quanh năm mây phủ, đỉnh núi Chóp Chài cao 391 m lại là nơi đặt nhiều thiết bị máy móc làm bằng kim loại, dẫn điện tốt nên đã hút các đám mây tích điện về đây gây nên sét.

Sống chung với... thiên lôi

Theo kỹ sư Nguyễn Thanh Hà, Phó Phòng Kỹ thuật Đài PT-TH Phú Yên, mỗi khi dông sét nổi lên, không ai trên đỉnh núi này có thể ngồi yên được. Sét đánh gần, đánh xa quanh núi như bom nổ, làm vỡ loảng xoảng cửa kính nơi ở và làm việc.

“Nếu ai chưa biết sét hòn, sét cục như thế nào, chỉ cần trời làm dông, lên đỉnh núi Chóp Chài sẽ biết. Khi sét đánh vào trụ ăng-ten, những khối lửa to như nồi cơm điện rơi từ đỉnh xuống đất thật hãi hùng” - anh Hà rùng mình.

Hơn 100 người sinh sống, làm việc trên núi Chóp Chài thì quá nửa bị thiên lôi đánh hụt. Chỉ cách đây 1 tuần, khi trời bắt đầu nổi dông, kỹ sư Đặng Rõ chạy ra sân để ngắt thiết bị điện. Bỗng nhiên, anh thấy đất trời sáng lóa, cùng với đó là một tiếng nổ đinh tai trên trụ ăng-ten. Những khối lửa rơi lả tả, Rõ khụy gối không thể bước nổi vào phòng.

Cách đây không lâu, kỹ sư Lê Ánh Dương, Trưởng Phòng Kỹ thuật VTV Phú Yên, trên đường lên đỉnh núi Chóp Chài để kiểm tra hệ thống máy phát, khi đến lưng chừng núi chợt có tiếng điện thoại di động reo. Vừa mở điện thoại đưa lên, anh bỗng thấy bên tai tóe lửa cùng với tiếng nổ chát chúa. Thả rơi điện thoại, sờ lên mặt thấy nóng ran, nhìn xuống thấy điện thoại bốc cháy, anh mới biết mình vừa thoát chết.

Chuyện những người trên đỉnh núi Chóp Chài kể nhiều nhất là về một công nhân của Công ty Điện lực Phú Yên. Chờ đến khi tạnh mưa, công nhân này leo lên trụ điện để nối lại đường dây vừa bị sét đánh đứt cách đó không lâu.

Chỉ mới lên được hơn 1 m, sét bỗng đánh ngay chỗ dây điện bị đứt, anh rơi tự do như con gấu say mật. Mọi người khiêng anh vào phòng kiểm tra, may là không bị gì, chỉ có... đũng quần ướt nhẹp. “Không ai trên đỉnh núi này không một lần sợ vãi như vậy vì sét đánh” - kỹ sư Hà khẳng định.

Theo kỹ sư Đặng Rõ, không có cách gì để bảo hộ được những người công tác trên đỉnh núi Chóp Chài tránh khỏi lưỡi búa thiên lôi. “Chủ yếu là tự cứu mình và trông chờ vào số phận” - anh lo ngại. Để tránh những điều không may, họ truyền nhau kinh nghiệm trốn sét.

“Khi trời bắt đầu nổi dông, tất cả tranh thủ ngắt hệ thống điện rồi chạy vào trong nhà án binh bất động, không ai được ra ngoài. Những người ở tầng 1 đội mũ bảo hiểm chạy xuống tầng trệt trốn sét. Dù khác cơ quan, đơn vị nhưng những người ở tầng trệt cũng sẵn lòng chia một góc giường, chiếc chiếu chờ dông sét đi qua. Sống ở đây là sống chung với thiên lôi, chỉ còn cách đùm bọc nhau để tồn tại” - kỹ sư Nam tâm sự.

Liên tục bị cháy máy phát sóng PT-TH khi sét đánh vào hệ thống điện lưới dẫn lên đỉnh núi Chóp Chài, hiện 2 đài VTV Phú Yên và PT-TH Phú Yên phải chọn phương án tốn kém là chạy máy nổ phát điện khi có dông sét.

“Chỉ riêng tiền dầu chạy máy cho 2 đài đã mất hơn 600.000 đồng/giờ nhưng phải chọn phương án này vì nếu không, thiệt hại sẽ còn gấp bội” - kỹ sư Hà cho biết.

Du lịch, GO! - Theo VTCnews, Dulichgo

Đầm Ô Loan-Truyền thuyết khó tin (Phú Yên)

GOTOUR-Phú Yên vốn nổi tiếng với danh thắng độc đáo Gành Đá Đĩa. Nhưng ít ai biết rằng, cách đó không xa tồn tại một vẻ đẹp hữu tình của mây trời sông nước – đầm Ô Loan.

Đầm Ô Loan thuộc địa phận huyện Tuy An, có diện tích toàn mặt nước là 1.570ha và độ sâu trung bình 1,2 - 1,4m, mùa mưa có thể sâu tới 3m. Đầm cách thành phố Tuy Hoà về phía Bắc 20km, được bao bọc chung quanh bởi 5 xã và 10 thôn làng. Nước trong đầm thuộc loại nước lợ do đầm ăn thông ra biển bằng cửa Lễ Thịnh, đưa nước mặn vào đầm mỗi khi thuỷ triều lên, đầm cũng nhận nước ngọt từ sông Cái và các con suối nhỏ chung quanh đổ vào.

Trên đỉnh đèo Quán Cau, phóng tầm nhìn bao quát khắp cả vùng, đầm Ô Loan như một mặt hồ rộng yên ả được bao bọc bởi những dãy đồi thấp thoai thoải với những ruộng mía xanh ngắt. Nhìn từ phía Nam, đầm Ô Loan giống như chim phượng hoàng đang xoải cánh, còn trên bản đồ Ô Loan giống con thiên nga đang thong thả bay trên bầu trời cao xanh thăm thẳm.

Phía Tây đầm Ô Loan là những quả đồi nhỏ nằm san sát nhau, phía Đông là mả Cao Biền, dân gian cho rằng trên đường đi ếm hại nhân tài nước Nam, Cao Biền đã bị trời chôn tại đây. Nhưng thật ra, đây không phải là mả mà là một cồn cát, tuy nằm sát biển, sóng gió vô chừng nhưng nhờ có một luồng gió xoáy mang cát bồi đắp, nên không khi nào mả bị sụp xuống thấp.

Nhìn về hướng núi Từ Bi sẽ thấy một doi đất chảy ra đầm Ô Loan như một con chim hạc vừa giang đôi cánh rộng vừa cúi đầu xuống mặt hồ uống nước. Núi Từ Bi chính là nhánh nhỏ của đèo Quán Cau, phía dưới có con suối cùng tên chảy ngoằn ngoèo qua các khe núi rồi chảy ra đầm trông rất lạ mắt. Còn trên bản đồ, đầm Ô Loan lại giống như con thiên nga đang thong thả bay.

Trong bất kỳ thời điểm nào của một ngày, bạn cũng có dịp tận hưởng những khoảnh khắc đẹp nhất: khi bình minh lên, các dãy đồi phía Đông – Nam có dáng như một con chim khổng lồ đang chuẩn bị cất đôi cánh bay lên trời cao lộng gió, khi hoàng hôn buông xuống các dãy đồi phía Đông như con chim đang xoải rộng cánh trên mặt hồ.

Quan sát cảnh tượng quanh bờ, bạn không khỏi ngỡ ngàng bởi quanh bờ có những ghềnh đá nhô ra với nhiều hình dạng khác nhau, có nhiều cách so sánh ví von như cánh chim vươn cao, như tà áo lụa bay mềm mại. Có rất nhiều thi sĩ đã nảy sinh cảm hứng viết lên những vần thơ tuyệt bút từ cảnh tượng thiên nhiên tươi đẹp nơi đây.

Ô Loan là một đầm nước lợ, gần như nằm trọn trong đất liền. Nhờ điều kiện thuận lợi, con nước liên tục lưu thông, cả nước mặn và nước ngọt nên sản vật ở đầm Ô Loan vô cùng phong phú.

Đầm có món đặc sản là sò huyết cơm dày thịt, ngọt và thơm. Dưới thời phong kiến, các quan lại khi về Phú Yên thường ra đầm Ô Loan thưởng ngoạn phong cảnh và thưởng thức món sò huyết. Ngoài ra, còn nhiều đặc sản ngon khác như hàu và cua huỳnh đế cùng nhiều món khác như tôm rắn, tôm bạc, mực, sứa, rau câu, điệp, cá mú… đủ sức làm thỏa mãn khách sành ăn.

Đặc biệt, du khách đến đây còn được tận hưởng cái thú thả bè ra giữa đầm trong đêm khuya tĩnh mịch chỉ có tiếng sóng nước, ếch kêu mà thưởng thức những món ngon của đầm Ô Loan.

Hàng năm đến ngày mùng 7 tháng giêng âm lịch, lễ hội cầu ngư của ngư dân vùng đầm Ô Loan được tổ chức, hàng vạn người từ khắp nơi về tham dự.

Tham quan đầm Ô Loan mỗi khi bình minh lên hay hoàng hôn xuống, du khách có thể cảm nhận được vẻ đẹp kỳ vĩ của đầm trong sắc màu kỳ diệu của mặt trời, rồi ví von như những cánh chim đang vươn cao hay tà áo lụa khổng lồ mềm mại cứ từ từ bay lên cùng trời đất. Và đó cũng là thi hứng để biết bao vần thơ tuyệt bút của nhiều thi sĩ tài hoa được chắp cánh khi đến với danh thắng độc đáo này của vùng đất Phú Yên. Đầm Ô Loan được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng là di tích danh thắng quốc gia.

Du lịch, GO!

Suối Cối- Phú Yên

GOTOUR-Thôn Suối Cối thuộc xã Xuân Quang 1 huyện Đồng Xuân. Suối Cối nằm dọc theo trục huyện lộ từ La Hai đi Phú Mỡ. Phía Đông giáp thôn Bình Thạnh, Tây giáp thôn Kỳ Lộ, Nam giáp rừng núi, phía Bắc giáp sông Kỳ Lộ. Suối Cối dân sống tập trung ở hai khu vực riêng biệt là Suối Cối dưới còn gọi là Buôn Suối Cối và Suối Cối trên là của người Kinh.

Ai lên Suối Cối, Đồng Dài

Tìm ai lặn lội mệt hoài khổ thân.

Tìm ai thì mặc tìm ai

Cần chi để ý cho hoài nhọc công!

Đến Kỳ Lộ, ta thấy dân làng ở rải rác ven lộ hoặc sâu vào các sườn núi. Cách ăn mặc của người dân tộc hầu như đã lai người Kinh từ lâu. Nhà ở giống như người Kinh bằng gạch mái ngói, nền xi măng hoặc mái lợp tranh vách đất. Quần có đáy, áo cổ bẻ ( sơ-mi) màu sắc sặc sỡ, hoa văn rằn ri, người dân tộc có màu da sậm đen, tiếng nói cũng nặng hơn.

Dân ước độ 150 hộ sống nghề nông, số ít buôn bán. Sản phẩm chính là thuốc lá và mía. Từ trước đến nay thuốc lá ngon nổi tiếng khắp nơi là "thuốc lá Kỳ Lộ" và chưa nghe ai nói thuốc lá Suối Cối. Nhưng thực tế thuốc lá nhiều và ngon được trồng ở khu vực Suối Cối. Dân Kỳ Lộ không chuyên trồng thuốc lá, mà có trồng cũng không ngon bằng. Những người nghiện thuốc lá khi hút một vài hơi có thể phân biệt được thuốc lá Kỳ Lộ ( Suối Cối) với các nơi khác. Bởi vì hương vị của mỗi nơi có tính riêng biệt. Tỉnh Phú Yên có hai nơi nổi tiếng về thuốc lá ngon là " Thuốc lá Lỗ Quy " ( Trãng Giới) thuộc xã Sơn Định và thuốc lá Kỳ Lộ ( Suối Cối) thuộc xã Xuân Quang 1. Thuốc lá Lỗ Quy có mùi thơm dịu, vị nhẹ, hút vào một điếu cảm thấy người lâng lâng sảng khoái. Thuốc lá Kỳ Lộ mùi thơm nồng, vị nặng, hút vào người chếnh choáng ngây ngất, nếu không quên ít ai hút hết một tàn.

Suối Cối và các vùng khác của xã Xuân Quang, Xuân Phước đất thích nghi trồng mía. Đường La Hai nổi tiếng có chất lượng cao, cả vùng Đồng Xuân mía đường nhiều và tốt.

Chợ Suối Cối nằm sát trục lộ, có lều gạch lợp ngói, bốn bên trống trải, nhà dân ở hai bên lùi về phía sau. Ngày trước cũng có họp phiên chính, nhưng ít người. Khi huyện mở mang, xe lên xuống hằng ngày theo chuyến xe đò từ Tuy Hòa, thường vào nửa buổi chiều đến gần tối. Những người buôn bán mang hàng tạp hóa, thủy sản đem lên bày bán rồi mua thổ sản, lâm sản đem về.

Trong kháng chiến chống Pháp, trận Suối Cối đã tiêu diệt Tiểu đoàn Ngự lâm quân số 2 của địch vào ngày 21-03-1954 do Trung đoàn phó Trung đoàn 803 Hà Vi Tùng trực tiếp chỉ huy Tiểu đoàn 365.

Những năm chống Mỹ, Xuân Quang 1 gồm các thôn Kỳ Lộ, Đồng Hội, Đồng Xe, Thác Dài, Suối Cối, Phú Giang là căn cứ vững chắc của Đồng Xuân của Phú Yên để rồi ngày 23-09-1961 khi giải phóng Đồng Tre, Xuân Phước, Tổng đoàn Dân vệ ở Kỳ Lộ bỏ chạy, vùng Suối Cối, Thác Dài là vùng giải phóng sớm nhất của Phú Yên.

Ông Năm Phổ ( Hồng Châu), người Quảng Ngãi là Bí thư Tỉnh ủy Phú Yên những năm 1956 đã từng ca ngợi con người của vùng đất này:

Đồng bào Xuân Phước, Xuân Quang

Hy sinh thì chịu, đầu hàng thì không.

Theo Nguyễn Đình Chúc (Báo Phú Yên)

Du lịch, GO!

Bãi biển Phú Thường (Phú Yên)

GOTOUR-Bãi biển Phú thường thuộc thôn cùng tên, xã An Hòa, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Đây là những thôn xã ven biển cách thành phố Tuy Hòa 15km về phía Bắc.

Bãi biển Phú thường có chiều dài khoảng 3km kéo dài từ Mũi đá Bãi Trường Mũi Hòn Yến phía Nam. Bãi sạch với cát vàng đổ lài từ đất liền ra đến mặt sóng và còn rất hoang sơ.

Bờ biển Phú Yên có tổng chiều dài gần 190km, bắt nguồn từ vịnh đầm Cù Mông (thuộc thị xã Sông Cầu) đến cảng Vũng Rô (thuộc huyện Đông Hòa).

Đây là mảnh đất chạy qua nhiều vùng quê nối những đồi núi và đồng bằng của các huyên Đông Hòa, TP Tuy Hòa, Tuy An, TX Sông Cầu với bờ biển có những vòng cung trải dài, tạo thành những vịnh biển đẹp hiền hòa và Phú Thường là một những vòng cung biển ấy.

< Bãi biển Phú Thường nhìn từ Mũi Yến.

Nằm gọn trong vùng bờ biển lõm hình cánh cung được giới hạn bởi hai mũi đá phía Bắc và mũi hòn Yến phía Nam, phía Tây trong đất liền là làng chài Phú Thường với sự chân chất, hiếu khách của những người dân địa phương.

Sóng rì rào vổ bờ, gió hiu hiu dịu mát cạnh vịnh biển trong xanh, đứng giữa khung trời ấy: bạn sẽ thấy mình sao thật bé nhỏ giữa thiên nhiên hùng vĩ.

Nếu không ngại mỏi chân, bạn có thể đi bộ dọc theo bãi cát đến phía Bắc hoặc ngược về mũi Hòn Yến phía Nam: hai nơi này đều là đồi đá mà từ nơi đỉnh cao đấy, bạn có thể nhìn trọn vẹn toàn cảnh biên Phú Thường và sẽ thấy cả cù lao Mái Nhà ngoài khơi xa. Giáp với chân Hòn Yến là một quần thể đá to đá nhỏ nhấp nhô khi thủy triều đổi thay theo mùa. Hòn Yến đẹp bởi thế đứng hiên ngang trước biển Đông nghìn trùng sóng giữ. Hòn Yến nguyên sơ có những cây bàng, cây phi lao hàng trăm năm tuổi, có nhiều loại hải sản tươi nguyên mặn mà ấm lòng du khách mỗi khi đến rồi đi.

< Mũi hòn Yến là đây, thật đẹp và huyền ảo với sóng vỗ quanh năm...

Một điều khác hay hay là cũng sẽ không ai quấy rầy trên bước đường lang thang dọc bãi biển của bạn. Bỏ xe trong thôn cũng không ngại mất vì dân tình tại đây chân chất lắm. Nếu ngại, bạn cũng có thể gởi tạm nơi một hàng quán nhỏ ven con đường cạnh biển - nơi này bán ít đồ chơi, đồ ăn vặt cho trẻ con... và bạn cũng nên móc hầu bao mua cho bọn nhóc quanh đó ít gói bánh, chúng sẽ vui lắm đấy.

Tắm biển thì tùy ở bạn, tuy nhiên cũng tránh không ra xa vì sẽ không có ai ứng cứu trong trường hợp xấu, bạn nhé.

Để đến bãi biển Phú Thường: từ Tuy Hòa, bạn chạy theo QL1 về hướng Bắc qua dốc Bà Ên, đến làng Phú Điềm có ngã rẽ phải vào thôn Tân Định, thôn Tân An, thôn Phú Thường.

Nếu muốn đi sâu sát hơn để tiếp cận cuộc sống dân dã của người địa phương thì từ Tuy Hòa: bạn có thể chạy thẳng theo đường Lê Duẩn qua rừng dương rồi vào đường liên thôn đi An Phú, qua biển Long Thủy, qua xã An Chấn rồi cứ chạy mãi đến thôn Yến, kế đó là Phú Thường. Bạn có thể ghé chợ tại thôn Yến để mua chút gì đó 'bỏ bụng' trước khi ra bãi biển vì nơi này hoàn toàn không có dịch vụ du lịch hay hàng quán gì đâu.

< Đường ra biển Phú Thường.

Bãi biển Phú Thường đẹp và hoang dã với người dân hiền hòa sẽ là đích đến cho các phượt gia yên thích khám phá thiên nhiên, mình nghĩ vậy.

Lưu ý: theo cung đường liên thôn này thì nếu tính bắt đầu từ Tuy Hòa đi về hướng Bắc, bạn sẽ qua nhiều bãi biển đẹp như: bãi biển Long Thủy (chổ có hàng quán phục vụ khách du lịch), bãi An Chấn (làng cá, nơi có đảo Hòn Chùa), Bãi Xép (bải rất đẹp và hoang sơ), biển Giai Sơn (thôn Gành Dưa), bãi Làng Yến, bãi Phú Thường, bãi Trường, bãi An Hải (nơi có cầu gỗ An Hải), bãi Bàng Thông và đến Gành Đá Dĩa...

Điền Gia Dũng - Du lịch, GO!

Đảo Lao Mái Nhà (Phú Yên)

GOTOUR-Du lịch biển Phú Yên gần đây thường được nhắc đến nhờ có những bãi tắm đẹp và còn hoang sơ. Nổi danh với gành Đá Dĩa, hải đăng Đại Lãnh, vịnh Xuân Đài, Vũng Rô, đầm Ô Loan... nhưng thật ra Phú Yên vẫn còn nhiều điểm tuyệt vời khác.

Đảo Lao Mái Nhà hay cù lao Mái Nhà thuộc thôn Phước Đồng, xã An Hải, huyện Tuy An là một nơi đáng để bõ công khám phá.

Từ TP Tuy Hòa, chúng tôi thuê xe máy men theo đường ven biển về hướng bắc, dọc bãi cát dài biển Phú Trường, qua cầu gỗ An Hải, tiếp tục rong ruổi đến bến cá An Ninh Đông. Tại đây thuê thuyền từ cửa biển Tiên Châu ra khỏi vịnh Xuân Đài, ngược về phía nam 1 giờ 30 phút là đến Lao Mái Nhà.

< Nét đẹp hoang sơ của đảo Lao Mái Nhà.

Với hải trình này từ phía biển, bạn sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng vẻ đẹp miên man của hải đăng Gành Đèn và gành Đá Dĩa (thắng cảnh cấp quốc gia). Một cách khác đến đảo gần hơn là thuê thuyền từ bãi biển An Hải ngay cạnh đảo chỉ mất gần 20 phút, tuy nhiên phải hợp đồng trước vì nơi này không phải là bến thuyền.

Chỉ có thể tiếp cận đảo từ bãi cát phía tây, vì phần còn lại xung quanh toàn vách núi đá và đá ngầm. Đảo hoàn toàn vắng vẻ, cát trắng tinh, nước biển xanh trong veo. Theo hướng dẫn, nhắm hướng cây bàng cổ thụ mà đi sẽ gặp ngôi nhà duy nhất trên đảo.

< Chuẩn bị cập bờ...

Ông Biện Văn Sương (60 tuổi) và vợ là bà Võ Thị Ngà (52 tuổi) được gọi là “chúa đảo” vì có thâm niên sống ở đây trên 20 năm. Ông bà sống chủ yếu bằng nghề lưới cá, săn và nuôi tôm hùm. Ngoài nghề biển, ông bà còn trồng rừng dương, tràm, keo... và nuôi đàn bò hơn 30 con. Ông bà có tám người con nhưng không ai ở trên đảo.

Quanh đảo là núi đá cao, chắn gió từ biển Đông thổi vào nên mặt phía tây của đảo thích hợp làm nơi tránh bão của bạn thuyền các nơi. Đảo còn có hang đá và hai bãi cát trắng đẹp, hoang sơ với nhiều rặng san hô tuyệt đẹp. Chúng tôi được “chúa đảo” hướng dẫn lặn ngắm san hô tại bãi trước.

Không phải là nơi tổ chức lặn chuyên nghiệp như ở Nha Trang nên ở đây chỉ lặn với kính bơi, không có ống thở. Nếu bạn không biết bơi cũng không sao, có thể ngắm san hô bằng cách ôm một cái can nhựa 5 lít và úp mặt xuống (có đeo kính bơi) thỏa thích nhìn ngắm san hô cách chừng 1,5-2m. Tuy thô sơ nhưng đổi lại cảm giác thật tuyệt vời.

< Lặn biển ngắm san hô.

San hô ở đây tuy không đẹp bằng ở hòn Mun, Nha Trang nhưng đối với những người lần đầu được lặn ngắm, với tay chạm vào nhánh san hô dưới đáy biển thì cảm giác khó tả.

Điều thú vị là ông bà “chúa đảo” sẵn sàng tiếp đón du khách đi... bụi tới thăm đảo. Nếu điện thoại trước sẽ có phục vụ nấu ăn, giải khát. Còn nếu đến đột xuất phải tự mang theo lương thực, hoặc ăn cơm theo khẩu phần có gì ăn nấy của cư dân trên đảo. Nhưng quả thật, ăn cách nào đi nữa cũng thấy ngon miệng bởi cái tươi roi rói của cá, của rau và mùi cá nướng đã đủ thấy... tiết nước bọt sau những giờ lội bộ và ngụp lặn với biển.

< Cùng ngư dân câu cá, kéo lưới là một trải nghiệm khó quên.

Chắc chắn bạn sẽ nhớ mãi mùi vị nồi cháo cá gáy, đặc sản miền Trung, do chính tay bà “chúa đảo” nấu. Vị mặn mà của chén nước mắm do bà tự làm từ những con cá tươi đánh bắt quả là không giống nơi nào. Ở lại đêm cũng không có vấn đề gì nếu bạn chuẩn bị trước lều trại hoặc túi ngủ. Có như thế mới đủ sức chống lại bầy muỗi đói trên đảo.

Một lần đến với Phú Yên được trải nghiệm “một ngày hoang dã”, người bạn đi cùng chỉ còn biết thốt lên “quá đã”. Chia tay đảo chủ, chúng tôi hẹn sẽ quay lại để tiếp tục khám phá hang động, thám hiểm rặng san hô hiếm người đặt chân đến.

Theo kế hoạch phát triển du lịch của tỉnh Phú Yên, gành Đá Dĩa và cù lao Mái Nhà sẽ là khu liên hoàn phát triển du lịch sinh thái biển kết hợp với các loại hình du lịch khác theo hướng mở rộng quy mô hiện đại.

< Tô cháo cá gáy đặc sản làm ấm lòng du khách sau một ngày lặn ngụp.

Từ TP.HCM đến TP Tuy Hòa khá thuận tiện bằng nhiều loại phương tiện. Nếu đi bằng xe lửa mất 9-10 tiếng, đi xe cũng có nhiều lựa chọn từ loại xe khách thường đến xe giường nằm, mất 11-12 tiếng. Ngoài ra, mỗi ngày có một chuyến máy bay từ Hà Nội và TP.HCM đến TP Tuy Hòa và ngược lại.

Du lịch, GO! - Theo TTCN

Chợ Gành- Phú Yên

GOTOUR-Chợ Gành thuộc thôn Phú Tân, xã An Cư nổi tiếng trong các ngôi chợ huyện Tuy An. Phú Tân nguyên Quán Mới thôn, hạ tổng Đồng Xuân, đông giáp thôn Phú Sơn lấy đầm làm giới. Tây và bắc giáp xã Hà Thanh, nam giáp thôn Mỹ An. Diện tích sở hữu 3 mẫu 3 sào, diện tích địa phận 112 mẫu. Trước kia chợ nằm cạnh Quốc lộ 1A, cách ngã ba Phú Tân chừng 100m. Ra khỏi đèo Quán Cau là đến chợ. Mặt bằng chợ hẹp, phía đông giáp quốc lộ 1A, ba bên còn lại là xóm làng, nhà cửa dân ở chen chúc.

Ăn tôm thì nhớ chợ Gành

Ăn tương thì nhớ đậu nành Trung Lương

Chợ họp chín phiên vào những ngày âm lịch có số 3, 7 và 10, tháng thiếu phiên họp ngày 29. Dân cư các vùng nam Tuy An mang thổ sản như ngô, sắn, đậu, nếp, gạo, thuỷ sản như cá, tôm, sò, sứa của đầm Ô Loan và các loại cá mực từ Nhơn Sơn xã An Hoà và Long Thuỷ xã An Phú.

Chợ phiên đông đúc nên thường chiếm lòng đường Quốc lộ, gây trở ngại giao thông nên chính quyền địa phương cho xây cất một ngôi chợ mới phía ngoài cách 300 mét. Vừa cao ráo vừa rộng rãi, lều chợ diện tích 360m2 lợp bằng tôn. Chợ mới họp vào buổi sáng, không còn phiên chính nữa. Chợ họp thường xuyên mà đông là nhờ dân thôn Phú Tân, Tân Long xã An Cư có mật độ cao. Mỗi thôn trên dưới 700 hộ, làm nghề nửa ngư nghiệp, nửa nông nghiệp nên thuỷ sản và nông sản khá dồi dào.

Thôn Phú Tân có hộ gia đình đông đúc quanh một ngọn đồi thấp, nhà cửa chi chít ở ba khu vực, được gọi bằng vùng: vùng 1 từ cuối thôn đến đầu cầu Long Phú, vùng 2 từ đầu cầu Long Phú đến trên bến đò khoảng 100m, vùng 3 từ ranh giới lên đến Quốc lộ phía bắc ra khỏi chợ Gành, phía nam đến chân đèo Quán Cau.

Vùng 1 dân làm nghề nông và làm nghề dệt chiếu, vùng 2, vùng 3 dân làm nghề nông và một số làm nghề chài lưới.

Nghề dệt chiếu trên toàn tỉnh Phú Yên chỉ có 3 nơi. Chợ Gành (vùng 1 Phú Tân), xóm Chiếu phường 5 thị xã Tuy Hoà và Hoà Hiệp Nam huyện Tuy Hoà. Dệt chiếu phải có nguyên liệu chính là lát, lát là giống cây được trồng nơi sình lầy nước ngọt pha nước mặn. Lát thích hợp nơi cửa sông  gần đầm  hoặc biển. Phú Tân có diện tích trồng cây lát đến 7,8 hécta, ở Tân Long có diện tích 3,4 hécta. Ở Tân Long trồng lát, nhưng dân không làm nghề dệt chiếu, nên lát đều đem bán cho dân vùng 1 Phú Tân.

Lát trồng trên ruộng thôn Phú Tân gốc trắng xanh, lát này rất tốt, vừa bền vừa tươi màu. Lát trồng trên ruộng thôn Tân Long, gốc vàng sẫm độ bền và màu sắc kém thua. Những năm gần đây, do phù xa sông Cái bồi lấp, lát Tân Long phẩm chất không thua kém bao nhiêu so với lát Phú Tân.

Vùng 1 Phú Tân nhà nào cũng làm nghề dệt chiếu. Nghề dệt chiếu vất vả khó nhọc từ khâu cắt lát, chẻ lát, phơi lát, tốn rất nhiều công phu, đến khâu pha màu nhuộm lát cũng phải có kỹ thuật mới tươi và lâu phai. Với cung cách dệt chiếu thủ công nên tốn kém khá nhiều thời gian, giá thành một đôi chiếu không đủ cho tiền công, ngang bằng với làm nghề khác. Nhưng nghề dệt chiếu phần lớn làm trong nhà râm mát, người trong gia đình đều tham gia được. Lại có thể làm hằng năm, làm thêm về đêm. Số tiền tuy không nhiều nhưng là nghề truyền thống nên cố giữ.

Chiếu tiêu thụ khắp nơi, nhất là các xã vùng cao. Thường thì những người làm chiếu mang đến bán các vùng này để đổi lấy thổ sản đem về dùng. Chiếu Phú Tân (chợ Gành) nổi tiếng là nhờ độ nước mặn đầm Ô Loan nên lát tốt, cọng lát dài, độ bền dai và chỉ dùng dệt chiếu là chỉ thơm tàu, chắc hơn chỉ trân nhiều. Những năm gần đây chỉ trân giá rẻ nên dân mua loaị này về dệt, còn dùng chỉ thơm tàu khi có ai đặt mua.

Năm 1997, tại hội chợ triển lãm Nha Trang (Khánh Hoà), chiếu Phú Tân (Chợ Gành) được công nhận đạt huy chương đồng do tiêu chuẩn bền đẹp.

Chợ Gành cũng như các chợ khác trong vùng đều có tôm đầm Ô Loan đem bán. Nơi đánh bắt tôm ở các thôn Phú Sơn xã An Ninh (nghề đăng), thôn Tân Qui, Xuân Hòa xã An Hải (nghề đáy), thôn Tân Hòa xã An Hòa (lưới, trể). Trước năm 1945, số tôm làm ra, một số chuyển về bán ở chợ Dinh (phủ lỵ Tuy Hòa) còn thì đem bán ở các chợ Tuy An. Ngày nay, tôm là món ăn ngon hợp khẩu vị nên các loại tôm sú, tôm rằn đều được xuất khẩu. Vài năm gần đây, khu vực quanh bờ đầm Ô Loan có nhiều hồ nuôi tôm vì vậy môi trường bị ô nhiễm nặng.

Xem thêm >

Theo Nguyễn Đình Chúc (báo Phú Yên)

Du lịch, GO!